سنت‌ها و جشن‌ها

آخرین فصل دربارهٔ سنت‌ها و اعیاد سوئدی است و صفحات ۴۵ تا ۴۷ را دربر می‌گیرد. این پرتاریخ‌ترین فصل کل این مواد است — و به همین دلیل یکی از آسان‌ترین فصل‌ها برای مطالعهٔ نظام‌مند.

نقطهٔ شروع: بسیاری از سنت‌ها ریشه در دین مسیحی یا حتی پیش از آن دارند، در حالی‌که برخی دیگر بر پایهٔ رویدادهای مهم در تاریخ سوئد بنا شده‌اند. سنت‌ها به همبستگی فرهنگی کمک می‌کنند اما همراه با تحول جامعه تغییر می‌کنند — امروز بسیاری اعیاد مسیحی را به شیوه‌های جدیدی جشن می‌گیرند که به باور مسیحی وابسته نیست.

در طول سال

سال نو

شب سال نو در ۳۱ دسامبر است و اغلب با جشن و شام با دوستان و خانواده برگزار می‌شود. مانند بسیاری جاهای دیگر جهان، ورود سال نو در شب با آتش‌بازی جشن گرفته می‌شود.

عید پاک

عید پاک عیدی مسیحی است که در مارس یا آوریل برگزار می‌شود، برای یادآوری مرگ عیسی در جمعهٔ نیک (långfredagen) و رستاخیز او در روز عید پاک (påskdagen).

در شب عید پاک رایج است که تخم‌مرغ، گوشت بره، ماهی آزاد و شاه‌ماهی (sill) خورده شود، و کودکان اغلب شیرینی در تخم‌مرغ‌های عید پاک دریافت می‌کنند. کودکان می‌توانند لباس زن پیر عید پاک (påskkärring) هم بپوشند.

شب والبورگ (Valborgsmässoafton)

۳۰ آوریل، و برای خوشامدگویی به بهار جشن گرفته می‌شود. در شب آتش‌های بزرگی روشن می‌شود، و کنار آتش سرودهای سنتی بهار خوانده می‌شود. گاهی سخنرانی‌ای دربارهٔ بهار برگزار می‌شود. این جشن سنتی کهن است.

اول ماه مه

روز کارگر، که در سطح بین‌المللی جشن گرفته می‌شود. در سوئد اول ماه مه همچنین روز تعطیل است و همه استراحت می‌کنند.

این روز را جنبش کارگری برجسته می‌کند، که در سراسر کشور تظاهرات برگزار می‌کند. افرادی از اتحادیه‌های کارگری، احزاب سیاسی و گروه‌های دیگر دربارهٔ مسائل اجتماعی و سیاسی سخنرانی می‌کنند.

روز ملی سوئد

۶ ژوئن. روز ملی با تصمیم ریکسداگ در سال ۲۰۰۵ به روز تعطیل تبدیل شد.

این تاریخ دو پیوند تاریخی دارد:

• در ۶ ژوئن ۱۵۲۳، گوستاو واسا (Gustav Vasa) به‌عنوان پادشاه سوئد انتخاب شد، که آغاز استقلال دولت سوئد شمرده می‌شود.
• در ۶ ژوئن ۱۸۰۹، قانون اساسی حکومت (regeringsform) جدیدی تصویب شد که پادشاه را ملزم کرد از آن پس قدرت را با ریکسداگ تقسیم کند.

در روز ملی پرچم برافراشته می‌شود و سخنرانی برگزار می‌شود. بسیاری از شهرداری‌ها مراسم ویژه‌ای برای خوشامدگویی به شهروندان جدید برگزار می‌کنند — که ممکن است برای تو که این متن را می‌خوانی هم موضوعیت پیدا کند.

میان‌تابستان (Midsommar)

دربارهٔ خوشامدگویی به تابستان و روشنایی است. شب میان‌تابستان همیشه جمعه‌ای میان ۱۹ تا ۲۵ ژوئن برگزار می‌شود — یعنی برخلاف بیشتر اعیاد دیگر، تاریخ ثابتی ندارد.

این جشن سنتی کهن است که از پیش از مسیحیت آمده است. بسیاری جشن‌های بیرون خانه برگزار می‌کنند، تاج گل می‌بافند و دور یک درخت میان‌تابستان (midsommarstång) می‌رقصند، می‌خوانند و بازی می‌کنند. غذای رایج شاه‌ماهی، سیب‌زمینی تازه و توت‌فرنگی است.

روز همهٔ مقدسین (Alla helgons dag)

عیدی مسیحی است که در شنبه‌ای در پایان اکتبر یا آغاز نوامبر جشن گرفته می‌شود. بسیاری به قبرستان می‌روند تا بر مزار خویشاوندان و دوستان شمع روشن کنند و درگذشتگان را یاد و بزرگ‌داشت کنند.

ادونت (Advent)

چهار یکشنبهٔ پیش از روز کریسمس، ۲۵ دسامبر. واژهٔ ادونت به‌معنای ورود است، و این دوره سنتاً آماده‌سازی برای کریسمس بوده است.

بسیاری تقویم ادونت دارند که در آن کودکان هر روز تا شب کریسمس یک درِ کوچک را باز می‌کنند. در بیشتر خانه‌ها یک ستارهٔ ادونت نورانی در پنجره آویزان است، و یک شمعدان ادونت با چهار شمع روی میز قرار دارد — هر یکشنبه تا کریسمس یک شمع روشن می‌شود.

لوسیا (Lucia)

۱۳ دسامبر. در دوران کاتولیک، سنت لوسیا در همین تاریخ جشن گرفته می‌شد، و در قرن نوزدهم این جشن شکلی را یافت که امروز دارد.

جشن لوسیا عمدتاً دربارهٔ پخش نور در تاریک‌ترین زمان سال است. رژهٔ لوسیا در مدارس و بسیاری جاهای دیگر برگزار می‌شود: یک نفر نقش لوسیا را بازی می‌کند و تاجی نورانی بر سر دارد، در حالی‌که دیگران شمع در دست دارند و سرودهای ویژه‌ای دربارهٔ لوسیا و کریسمس می‌خوانند. در روز لوسیا نان زعفرانی (lussebullar) پذیرایی می‌شود.

کریسمس (Jul)

سنتاً عیدی مسیحی برای جشن تولد عیسی است، و در سوئد جشنی خانوادگی بزرگ به‌شمار می‌آید.

در شب کریسمس، ۲۴ دسامبر، خانواده‌ها گرد هم می‌آیند تا وقت بگذرانند، غذای ویژهٔ کریسمس بخورند و هدایای کریسمس (julklappar) به هم بدهند. بسیاری یک درخت کاج به خانه می‌آورند و آن را با چراغ، توپ‌های تزئینی و درخشش تزئین می‌کنند. برخی صبح زود ۲۵ دسامبر برای شرکت در مراسم دینی‌ای به‌نام julotta بیدار می‌شوند.

بسیاری کریسمس را حتی بدون معنای دینی، به‌عنوان جشنی خانوادگی جشن می‌گیرند.

سنت‌های جدید

وقتی مردم به کشورهای دیگر نقل مکان می‌کنند، سنت‌های خود را با خود می‌برند و آن‌ها را با مکان‌ها و افرادی که ملاقات می‌کنند، تطبیق می‌دهند. این مواد آموزشی به سه سنتی اشاره می‌کند که همراه مهاجرت به سوئد رسیده‌اند:

• عید فطر — عیدی که پایان ماه روزهٔ رمضان را نشان می‌دهد
• نوروز — سال نوی فارسی
• نوروز کردی (Newroz) — سال نوی کردی

نوروز و Newroz هم‌زمان با اعتدال بهاری در ۲۱ مارس جشن گرفته می‌شوند.

مرور سریع: تاریخ‌ها

عید	زمان
شب سال نو	۳۱ دسامبر
عید پاک	مارس یا آوریل (متغیر)
شب والبورگ	۳۰ آوریل
اول ماه مه	۱ مه
روز ملی	۶ ژوئن
شب میان‌تابستان	جمعه‌ای میان ۱۹ تا ۲۵ ژوئن
روز همهٔ مقدسین	شنبه، پایان اکتبر / آغاز نوامبر
ادونت	چهار یکشنبهٔ پیش از ۲۵ دسامبر
لوسیا	۱۳ دسامبر
شب کریسمس	۲۴ دسامبر
نوروز / Newroz	۲۱ مارس

دو موردی که اغلب باعث اشتباه می‌شوند: شب میان‌تابستان تاریخ ثابتی ندارد (همیشه جمعه، ۱۹ تا ۲۵ ژوئن)، و روز ملی تنها از سال ۲۰۰۵ روز تعطیل شد.